Ռուսաստանը և Հարավային Կովկասը
Հարավային Կովկասում Ռուսաստանի դիրքերը վերջին երեք տարիներին զգալի փոփոխություններ են կրել։ Եթե պատմականորեն Մոսկվան եղել է անվտանգության հիմնական չեզոքացնող ուժը, ապա այսօր տարածաշրջանը ձևավորում է նոր բազմաբևեռ իրականություն՝ Արևմուտքի, Թուրքիայի և Իրանի միջնորդությամբ։
Ոչ միայն պատերազմի հետևանք
2020-ի պատերազմից հետո Ռուսաստանի դերակատարումն Արցախում և Հայաստանում հիմնովին վերափոխվեց․
խաղաղապահ առաքելությունը ժամանակավոր բնույթ ստացավ
Երևանի և Մոսկվայի միջև վստահության մակարդակն ընկավ
տարածաշրջանում սահմանագծումը անցավ այլ միջազգային հարթակների ձեռքը
Վերլուծաբանները նշում են՝
Ռուսաստանը շատ ուղղություններով անցել է վերակազմակերպման և նվազեցման քաղաքականության։
Արևմուտքը՝ հատկապես Եվրամիությունն ու Ֆրանսիան, ավելի բացահայտ է գործում Հարավային Կովկասում՝ նպատակ ունենալով հանդես գալ որպես երկարաժամկետ հաշտության միջնորդ։
Դա նշանակում է․
բանակցությունների բազմակենտրոնություն
անվտանգության հարցերի տարանջատում
ռուսական մոնոպոլիայի վերացում
Մոսկվայի ազդեցության թուլացումը համընկավ Անկարայի արագ աճող ներկայության հետ․
Ադրբեջան–Թուրքիա համագործակցությունը դարձել է համակարգային
Հայաստանի նկատմամբ Անկարայի քաղաքականությունը ձևակերպվում է «նորմալացման ուղի»
տարածաշրջանը դառնում է թուրքական տնտեսական միջանցքի բաղադրիչ
Այս փոփոխությունը նվազեցնում է Մոսկվայի մանևրելու տարածքը։ Ռուսաստանի համար առաջնահերթ մարտահրավերը Ուկրաինան է, ինչը տարածաշրջանային ռեսուրսների զգալի մաս է կլանում՝ և ռազմական, և ֆինանսական, և դիվանագիտական առումով։
Հետևանքը՝
Հարավային Կովկասը այլևս չի ընկալվում որպես առաջնային ճակատ։
Փորձագետները դիտարկում են երեք հավանական սցենար Ռուսաստանի դերակատարման համար․
1. Պահպանողական մասնակցություն
Ռուսաստանը պահպանում է ներկայությունը, բայց նվազեցված ձևով
— սահմանափակ համագործակցություն
— ընտրովի միջամտություններ
2. Աշխարհաքաղաքական գործընկերություն Իրանի և Թուրքիայի հետ
Տարածաշրջանում ձևավորվող ուժային առանցքը կարող է հիմնվել մի քանի չարևմտյան կենտրոնների շուրջ։
3. Մրցակցային հետքաշում
Արևմուտքի, Չինաստանի և տարածաշրջանային պետությունների ակտիվացմամբ
Ռուսաստանը ստիպված է լինելու «կիսել ազդեցությունը»։
Ռուսաստանի ազդեցության նվազումը Հարավային Կովկասում ոչ թե մեկ իրադարձության, այլ համակարգային փոփոխությունների հետևանք է։
Այն միաժամանակ բացում է
նոր հնարավորություններ Հայաստանի, Ադրբեջանի և Վրաստանի համար
և բերում է նոր անորոշություններ անվտանգության ճարտարապետության մեջ։
Աղբյուր
• BBC Monitoring
• Al Jazeera
• Financial Times
• Carnegie Moscow Center
• Politico Europe
Առաջարկվող Նորություններ
