Ադրբեջան–Հայաստան խաղաղության գործընթաց․ կառուցողական փուլ և նոր հեռանկարներ
2026-ի սկզբին Հարավային Կովկասում Ադրբեջան–Հայաստան խաղաղության գործընթացը մտել է մի ավելի կառուցողական և ռազմավարական փուլ՝ երկարատև հակամարտությունից հետո։ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը մի շարք միջազգային հարթակներում ընդգծել է, որ 2025 թվականը քաղաքական առումով նշանավոր էր սահմանին տիրած խաղաղության հաստատմամբ և միջազգային ճանաչմամբ՝ նշելով, որ «այս ձեռքբերումները մեծ օգուտ են բերում ինչպես տարածաշրջանին, այնպես էլ իրենց:
ՀՀ նախագահի գնահատմամբ, երկու կողմերի առաջնորդների քաղաքական կամքը կարևոր դեր ունի այս գործընթացում, ինչը թույլ է տալիս անցնել «խաղաղ համագործակցության նոր էջի»:
Հայաստանի արտաքին հետախուզության ծառայության տարեկան զեկույցում նշվում է, որ ռազմական էսկալացիայի հավանականությունը 2026-ին զգալիորեն նվազել է՝ պայմանավորված 2025-ի Վաշինգթոնյան խաղաղության սկզբունքների ընդունմամբ։ Վերլուծաբանները կանխատեսում են, որ սահմանների դելիմիտացիայի, երկկողմանի առևտրի, տնտեսական նախաձեռնությունների և սոցիալական համագործակցության ոլորտներում առաջընթացը մեծ է։
Միաժամանակ կարևոր չեն միայն քաղաքական հայտարարությունները. Ադրբեջանն ու Հայաստանը պետք է ցուցաբերեն տեսանելի ձեռքբերումներ խաղաղության պայմաններում, որպեսզի հասարակությունները լիարժեք աջակցեն համաձայնագրին։ Ալիևը հայտարարել է, որ երկու ժողովուրդները պետք է տեսնեն «խաղաղ և կայուն գոյակցության նկատելի արդյունքները», ինչը կարևոր է սոցիալական միասնության համար։
Այս փոփոխությունները ցույց են տալիս, որ հակամարտությունը աստիճանաբար վերափոխվում է՝ նախորդ տարիների ռազմական լարվածությունից դեպի շարունակական բանակցությունների ուղղություն, սակայն ամբողջական և ամուր կնքված խաղաղության պայմանագիրը դեռ սպասված է 2026-ի ընթացքում։
Աղբյուրներ
President Ilham Aliyev: 2025 saw the end of the Azerbaijan–Armenia war from a political perspective — Հայաստան–Ադրբեջան խաղաղության ընթացքի քաղաքական գնահատականը
Armenian President expresses confidence in peace process — մոտեցում խաղաղությանը երկու կողմերից
Armenian intelligence forecasts progress in delimitation, trade and cooperation — խաղաղ բանակցությունների կառուցողական փուլ
Aliyev on demonstrating tangible results of peace — սոցիալական աջակցությունը և հանդարտություն
