Հայերի ու ադրբեջանցիների միջև խաղաղ ապրելու ճանապարհը՝ ատելության վերացումից մինչև համընդհանուր վստահություն
Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև երկարատև հակամարտության ավարտը և խաղաղության համաձայնագրի շուրջ բանակցությունները Հարավային Կովկասում մի քանի կարևոր խնդիրներ են բացահայտում․ միայն պետությունների միջև եռակողմ կամ երկկողմ պայմանագրերն անփոխհատույց չեն լուծում հասարակությունների միջև թշնամանքի թելերը։ Խաղաղությունն իրականում կախված է ոչ միայն պաշտոնական փաստաթղթերից, այլև ժողովուրդների միջև երկխոսության և վստահություն ստեղծելու պատրաստակամությունից։ Վերլուծությունների համաձայն՝ խաղաղության երկարաժամկետ պահպանումը պահանջում է կայուն աշխատանք հայերի ու ադրբեջանցիների միջև անհատական ու հասարակական մակարդակում՝ ընդգրկելով հիշողության, ինքնության և վերարժևորման հիմնահարցերը։
Այս գործընթացները ներառում են հասարակական կազմակերպությունների աշխատանք, որի նպատակն է հաղթահարել անցյալի վնասներն ու խոչընդոտները։ Այստեղ կարևոր է անդրադառնալ թե՛ պատմական նարատիվներին, թե՛ միջպետական հարաբերություններում եղած հակամարտության ազդեցությանը՝ ոչ միայն պաշտոնական բանակցությունների միջոցով, այլ նաև քաղաքացիական երկխոսության, երիտասարդների և մշակութային փոխանակման ծրագրերի միջոցով։ Այս մոտեցումները նպատակ ունեն ստեղծել այնպիսի հարաբերություններ, որտեղ հայերն ու ադրբեջանցիները կարող են աստիճանաբար փոխարինել անցյալի խորը ատելությունը վստահության ու համատեղ աշխատանքի վրա հիմնված փոխհարաբերություններով՝ ոչ միայն որպես պետական սկզբունք, այլև որպես հասարակական իրականություն։
