ՌԴ-Ուկրաինա պատերազմը և Հարավային Կովկասի աշխարհաքաղաքական նոր իրականությունը
Ռուս-ուկրաինական պատերազմը զգալի ազդեցություն է ունեցել Հարավային Կովկասում ռուսական ազդեցության ավանդական գերակայության վրա։ Վերջին տարիների զարգացումները՝ ներառյալ ռուսական ուժերի լայն ներգրավվածությունը Ուկրաինայում, թույլ են տվել տարածաշրջանում այլ ուժային կենտրոնների՝ Եվրամիության, ԱՄՆ-ի և Թուրքիայի, ավելի ակտիվ դերակատարմանը։ Փորձագիտական վերլուծությունները ցույց են տալիս, որ Ուկրաինայում ռազմական գործողությունները թույլ են տվել Հայաստանին, Ադրբեջանին և Վրաստանին վարել բազմակողմ և բազմաշերտ դիվանագիտական խաղ՝ առանց միաժամանակ ամբողջությամբ կախված լինելու Մոսկվայից։ Սա խախտել է այն միօրինակ ռազմավարական պայմանավորումները, որոնք առանձնապես 1990-ականներից հետո ապահովում էին Ռուսաստանի առավելություններն տարածաշրջանում։
Մյուս կողմից, ռազմական բախումը Ուկրաինայում նաև նպաստել է ՀԱՊԿ-ի և անվտանգության այլ կառույցների նկատմամբ նոր հաշվարկների ստեղծմանը՝ ինչպիսին է Հայաստանի որոշ դիվանագիտական խնդիրներն ինչպես Մոսկվայի, այնպես էլ Արևմուտքի հետ։ Այդանով հանդերձ, պատերազմական ռեսուրսների տարվող ծախսերն ու Ռուսաստանում ներգրավվածության բարձր մակարդակը միաժամանակ թույլ է տվել տարածաշրջանի մի քանի պետությունների ավելի լայն ինտեգրված տնտեսական և անվտանգության համագործակցության հեռանկարը դիտարկել՝ սերտելով կապերը Արևմուտքի, Իրանի և Թուրքիայի հետ։ Այս նոր դինամիկան կարող է երկարաժամկետ կտրվածքով ձևավորվել բազմակողմ քաղաքական համագործակցություն, որը նվազեցնում է մեկ հզոր պետության՝ հատկապես Ռուսաստանի լիակատար վերահսկողության ռիսկերը Հարավային Կովկասում։
https://www.gmfus.org/news/end-russias-unipolar-moment-south-caucasus?utm_source=chatgpt.com