«ԶՈՐԱՎԱՐ ՍԵՊՈՒՀ» ՊԱՏՄԱՔԱՂԱՔԱԿԱՆ ՎԵՐԼՈՒԾԱԿԱՆ ԿԵՆՏՐՈՆԻ ՊԱՇՏՈՆԱԿԱՆ ԿԱՅՔ

Մենք Ադրբեջանի հետ երբեք չենք քննարկել ու չենք քննարկում մեր Սահմանադրության հարցը, որովհետեւ համարում ենք, որ դա մեր ներքին հարցն է։ Այդ մասին Համբուրգում՝ լրագրողների հետ զրույցում հայտնել է ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ պատասխանելով հանրապետության Սահմանադրությունը փոխելու վերաբերյալ Ադրբեջանի պահանջի մասին հարցին։

Նիկոլ Փաշինյանի խոսքով՝ Հայաստանը պայման չունի խաղաղության համաձայնագիրը ստորագրելու առումով։

«Ես պարզ հարց եմ տալիս։ Ասում եմ, ուզում եմ հասկանալ, Ադրբեջանը ուզու՞մ է, որ մեր Սահմանադրության մեջ տարածքային պահանջներ լինեն, թե՞ իրոք անկեղծորեն մտածում է, որ մեր Սահմանադրության մեջ տարածքային պահանջներ կան։ Եթե անկեղծորեն մտածում է, որ պրոբլեմ կա այդտեղ, այդ պրոբլեմը լուծելու ամենակարճ ձեւը խաղաղության համաձայնագիրը ստորագրելն է։ Ինչու՞։ Որովհետև երբ որ խաղաղության համաձայնագիրը ստորագրվի, մենք մեր օրենսդրությանը համապատասխան պարտավոր ենք, ստիպված ենք, չենք կարող չուղարկել Սահմանադրական դատարան, որպեսզի Սահմանադրական դատարանը ստուգի այդ համաձայնագրի համապատասխանությունը Հայաստանի Հանրապետության Սահմանադրությանը», - ասաց ՀՀ վարչապետը։

Փաշինյանի խոսքով՝ կա երկու տարբերակ։

«Կամ Սահմանադրական  դատարանը որոշում է, որ համաձայնագիրը համապատասխանում է Հայաստանի Հանրապետության սահմանադրությանը։ Այդ դեպքում մենք ոչ մի խոչընդոտ չունենք այն ուղարկել Ազգային ժողով և վավերացնել։ Երբ որ վավերացվում է համաձայնագիրը Ազգային ժողովում Սահմանադրության հինգերորդ կետի, կարծեմ, երրորդ մասի համաձայն վավերացված միջազգային պայմանագրերի և մեր ներքին օրենսդրության մեջ  հակասությունների դեպքում միջազգային պայմանագիրը ունի ավելի բարձր իրավական նշանակություն։ Երբ որ այդ համաձայնագիրը ստանում է ավելի բարձր իրավական նշանակություն, Հայաստանը ուզենա էլ չի կարողանա տարածքային պահանջներ ունենալ Ադրբեջանից։

Ինչու՞։ Որովհետև այդ համաձայնագրի առաջին հոդվածում, որ արդեն հրապարակային փաստաթուղթ է, գրված է, որ ելնելով այն իրողությունից, որ Խորհրդային Միության  հանրապետությունների ադմինիստրատիվ սահմանները դարձել են պետական սահմաններ։ Կողմերը ճանաչում են միմյանց տարածքային ամբողջականությունը, ինքնիշխանությունը և քաղաքական անկախությունը, երկրորդ հոդվածում ասվում է, որ այդ հենքի վրա կողմերը միմյանցից չունեն տարածքային պահանջներ և պարտավորվում են ապագայում ևս չներկայացնել տարածքային պահանջներ։ Մեկ ուրիշ հոդվածում ասում է, որ կողմերը չեն կարող  կարող հղում անել իրենց ներքին օրենսդրության վրա տվյալ համաձայնագրի ի կատար ածումը ձախողելու համար որպես արդարացում։

Հետեւաբար, երբ որ այս համաձայնագիրը վավերացվում է, Հայաստանը ուզենա էլ չի կարող տարածքային պահանջներ ունենալ Ադրբեջանից սա առաջինը։ Երկրորդ տարբերակը որոշում է, որ չի համապատասխանում համաձայնագիրը մեր սահմանադրությանը։ Ես այդ ժամանակ ասել եմ, որ ես ինքս ասում եմ, որ այդ դեպքում սահմանադրական փոփոխություններ կնախաձեռնեմ, որովհետև կարծում եմ, որ ձեռքբերված խաղաղությունը այնպիսի արժեք է, որ ասում են, որ պետք է ամենօրյա խնամք տանենք, որ արժի գնալ և այդ փոփոխությունը անել, բայց այսօր ես չունեմ լեգիտիմություն Հայաստանի ժողովրդին ասել․ «Գիտե՞ք ինչ, եկեք սահմանադրությունը փոխենք»։

Ինչու՞։ Որովհետև Հայաստանի ժողովուրդը ինձ կասի, որ 2024 թվականի սեպտեմբերին մեր Սահմանադրական դատարանը որոշում է կայացրել, որ Ալմա-Աթի հռչակագիրը, որը հիշատակված է ի դեպ խաղաղության համաձայնագրի նախաբանում, համապատասխանում է մեր Սահմանադրության հա համապատասխանում է մեր Սահմանադրությանը։ Հետեւաբար ինչու՞ փոխենք մեր Սահմանադրությունը։ Կստացվի, որ մենք քմահաճույքի համար ուղղակի  փոխում ենք Սահմանադրությունը։ Իսկ քմահաճույքը, բա որ դրանից հետո երկրորդ քմահաճույքը ի հայտ եկավ, բա որ դրանից հետո երրորդ քմահաճույքը ի հայտ եկավ, ու չորրորդը այդպես շարունակ, ի՞նչ ենք անելու», - նշեց Փաշինյանը։

Միեւնույն ժամանակ նա շեշտեց, որ հայկական կողմը Ադրբեջանի հետ երբեք չի քննարկել ՀՀ Սահմանադրության հարցը, քանի որ դա երկրի ներքին հարցն է։

«Բայց իհարկե նաեւ մենք Ադրբեջանի հետ երբեք չենք քննարկել ու չենք քննարկում մեր Սահմանադրության հարցը, որովհետեւ համարում ենք, որ դա մեր ներքին հարցն է։ Եւ մեր ներքին հարցի տրամաբանությամբ «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը, համաժողովի վերջին  հռչակագրում, մենք անդրադարձ ենք ունեցել նոր սահմանադրության ընդունելու օրակարգին, որը ի միջի այլոց մենք որդեգրել ենք դեռ 2018 թվականից, ասելով, որ թողնենք այս Սահմանադրությունը, մի հատ հասկանանք՝ խորհրդարանական կառավարման մոդելը լավ է, վատ է, որովհետև այդ ժամանակ 2018 թվին, երբ որ ես դարձա վարչապետ, երկու ամիս էր Սահմանադրությունը ուժի մեջ մտել, հոդվածներ կային, որ դեռ նոր պետք է մտնեին ուժի մեջ», - հավելեց նա։