Հնարավո՞ր է մոտ ապագայում Լեռնային Ղարաբաղի վերադարձը Հայաստանին
Լեռնային Ղարաբաղի հարցը 2020 թվականի պատերազմից և դրան հաջորդած զարգացումներից հետո մտել է նոր, առավել բարդ փուլ։ Ադրբեջանի կողմից տարածքի լիակատար վերահսկողության հաստատումը, ինչպես նաև տարածաշրջանում ուժերի բալանսի փոփոխությունը էականորեն սահմանափակել են նախկին կարգավորման մոդելների կիրառելիությունը։ Միջազգային դերակատարների ներգրավվածությունը նվազել է կամ դարձել ավելի ֆրագմենտացված, իսկ հակամարտության կարգավորման օրակարգը փաստացի տեղափոխվել է երկկողմ բանակցությունների հարթություն։ Այս պայմաններում Լեռնային Ղարաբաղի վերադարձը Հայաստանին մոտ ապագայում դիտարկվում է որպես քիչ հավանական սցենար՝ հաշվի առնելով առկա քաղաքական, ռազմական և դիվանագիտական իրողությունները։
Միևնույն ժամանակ, հարցը շարունակում է մնալ ոչ միայն տարածքային, այլև քաղաքական և իրավական հարթություններում։ Հայաստանի համար առաջնահերթություն է դառնում անվտանգության, իրավունքների պաշտպանության և տարածաշրջանային կայունության ապահովումը՝ նոր ռազմավարությունների միջոցով։ Հնարավոր զարգացումները կարող են կախված լինել ավելի լայն աշխարհաքաղաքական փոփոխություններից՝ մեծ ուժերի հարաբերությունների վերաձևավորումից կամ տարածաշրջանում նոր ճգնաժամերի առաջացումից։ Այսպիսով, թեև կարճաժամկետ հեռանկարում վերադարձի հավանականությունը սահմանափակ է, երկարաժամկետ հեռանկարում գործընթացները կարող են ձեռք բերել նոր դինամիկա՝ կախված միջազգային միջավայրի փոփոխություններից։
https://www.crisisgroup.org/global-search?text=nagorno%20kharabakh
